خلفا و ديگران از امام عليه السلام بهره مىگرفتند و امّا به اين گفته‌ى بنبانى : « على در دوران خلافت آنان به افاده و افاضه مشغول بود . پس كسانى كه شرافت هم‌صحبتى را نيافتند ، نزد او رفتند و از او گرفتند » اين اشكال وارد است : امام عليه السلام در طول دوران زندگى كريمانه و شريفش به افاده و افاضه و ديگر كارهاى امامت و خلافت مشغول بود ، و بهره گرفتن از ايشان منحصر به كسانى نبود كه شرافت هم صحبتى را نيافته بودند . بلكه بزرگان صحابه و خلفاى سه‌گانه و بزرگان تابعان از ايشان بهره‌مند شدند ؛ همان‌گونه كه دانستيد و ان‌شاءاللَّه رب‌العالمين به زودى افزون بر آن را خواهيد دانست . و اين‌گفته‌ى عمر مشهور شده است : « اگر على نبود عمر هلاك مىشد . » و گفته‌اش : « پناه مىبرم به خداوند از مشكلى كه ابوالحسن در ( حلّ ) آن نباشد . » به گونه‌اى كه از ضرب المثل‌ها شده است . . . و مراجعه آنان به ايشان چندان شهرت يافت كه بزرگان دانشمندان اهل سنّت از متقدّمين و متأخّرين به آن اعتراف كردند : ابن‌اثير گفت : « او را اخبار بسيارى است كه به همين بسنده مىكنيم و اگر آن‌چه صحابه مانند عمر و ديگران از او پرسيدند ، بياوريم ، سخن را به درازا مىكشانيم . » « 1 » و گنجى گويد : « با اين‌همه ، علماى از صحابه و تابعان و اهل بيت او به برترى على و دانش سرشارش و تيزفهمى و فراوانى حكمتش و خوبى قضيه‌هايش و درستى فتواهايش قائل شده‌اند . و ابوبكر و عمر و عثمان و ديگر علماى اصحاب در احكام با او مشورت مىكردند و به گفته‌اش در نقض و ابرام عمل مىكردند ، چون به دانش او و فراوانى فضايل و برترى خرد و درستى حُكمش معترف بودند . » « 2 » و نووى گويد : « پرسش بزرگان صحابه از او و رجوع به فتواها و گفته‌هايش در مواقع فراوان و مسائل دشوار شهرت دارند . » « 3 »

--> ( 1 ) . أسدالغابة 4 / 23 . ( 2 ) . كفايةالطّالب / 223 . ( 3 ) . تهذيب‌الاسماء و اللغات 1 / 346 .